मानव सभ्यताको जव शुरुवात भयो तव मानिसहरुको आआफ्नो समुह वनाई विभिन्न ठाउहरुमा भौगोलिक थातथलो अनुसार विभिन्न प्रकारका नीति नियमहरु सृजना गर्दे एक समुदाय हुदै सामाजिक रुपमा लागु गर्न थालियो र त्यही रहन सहन वाट नै रितिरिवाज, संस्कृतिको उत्र्सजन भयो । आजको समयको अवस्था सम्म आईपुग्दा कैयौ मानव सभ्यता र पूर्वजहरुको इतिहास र किम्वदन्तिका भनाईहरुको आधारमा केही समय अगाडि देखिको पूर्वजहरुको नामकरण वाट आफ्नो ढंगले इतिहास रचेको पाइन्छ, सुन्न पाइन्छ । तैपनि जहा सम्म एक समुदायको सृष्टि कर्ताको नामकरण यस मिश्रित समाजमा विभिन्न प्रश्नहरु खडा हुन्छ । सर्वप्रथम त पूर्खाको नाम के हो ? कुन कुलको र गोत्र के हो ? के जात हो ? वशंजको थर के हो ? र्पुख्यौली घर कहा हो ? यि सवै कुरा जन्म देखि मृत्युपरान्त सम्मको र्कम काण्डमा अत्यन्त खड्किने प्रश्नहरु हुन ।

यी प्रसङ्गलाई हेर्दा नेपालमा मगर जातिको थरहरु अनेकौ थरहरुको नामकारण भौगोलिक र भाषिक रुपमा फरक फरक भएको पाइन्छ । नेपाल मगर संघमा आवद्ध हुदै जॉदा मगरका कैयौ लेखकहरुको लेखमा चोचाङ्गी थर उल्लेखित गर्न मगर जातिको सुचीमा सुचिकृत गरिएको छ । नेपालको विभिन्न ठाउहरुमा छरिएर रहेको उल्लेखिय मात्रमा चोचाङ्गी मगरहरुको वसोवास रहेको पाए पछि अव पुर्खाहरुको खोज अनुसन्धान गरि आउने पिढीहरुलाई एकरुपता ल्याउनु पर्छ भनि यस अभियानको क्रममा पेशागत रुपमा र बसॉईसराईले गर्दा चोचाङ्गी थर अन्य थर लेखिन सक्ने र सामाजिक रुपमा हाडनाताको पहिचान गर्ने वारे भौगोलिक र भाषिकको विस्तृत रुपमा वि.सं. २०६८ साल देखि वि.स. २०७६ सालमा चोचाङ्गी समाज नेपाल दर्ता गरि विश्लेषण र अध्ययन गर्न थालियो ।

यसर्थ परापुर्वकाल देखि अनुसरण गर्दे आएका संस्कार संस्कृतिलाई पालना गरे मात्र हाम्रा सन्ततीलाई समेत आफ्नो पहिचान जीविन्त राख्न सकिन्छ भन्ने मान्यताका साथ यो चोचाङ्गी समाज स्थापना भएको हो ।